Rodzaje aberracji |
| Istnieje wiele rodzajów aberracji w fotografii.
Poniżej wymienione są najważniejsze z nich: a) aberracja chromatyczna b) aberracja sferyczna c) aberracja optyczna Ad1 aberracją chromatyczną inaczej chromatyzmem nazywamy wadę soczewki lub też całego układu optycznego biorąca się z różnych odległości ogniskowania dla poszczególnych barw widmowych światła ze względu na niejednakową wartość współczynnika załamania. Końcowym efektem tych procesów jest rozszczepienie światła które to zjawisko zauważalne jest na obrzeżach kontrastowych obszarów w formie kolorowej otoczki. Ten rodzaj aberracji występuje także w soczewce ludzkiego oka powodując różnokolorowe obwódki (niebieskie a także pomarańczowe) dookoła ciemnych przedmiotów na jasnym tle. Gdy mówiąc o aberracji chromatycznej mamy na uwadze działalność układów optycznych jest to wada znacząco pogarszająca jakość odwzorowania przedmiotu. Wada ta została skorygowana po raz pierwszy przez angielskiego uczonego Johna Dollonda w układzie soczewek nazwanych achromatem. Zjawisko chromatyzmu znane jest również w fotografii czarno-białej. W tym wypadku aberracja chromatyczna powoduje nieostrość fotografowanego przedmiotu. Wadę tę można skorygować poprzez zastosowanie filtru kolorowego o wąskim paśmie przepustowości. Metoda ta jednak nierozerwalnie wiąże się ze zwiększonym okresem ekspozycji. Ad2. Aberracja sferyczna jest to defekt soczewki, zwierciadła sferycznego obiektywu lub układu optycznego polegająca na różnych długościach ogniskowania promieni świetlnych ze względu na ich rozmieszczenie pomiędzy środkiem a obrzeżem urządzenia optycznego. Jeżeli punkt przejścia światła zbliża się do brzegu urządzenie optycznego czyli oddala od osi optycznej wówczas promienie świetlne się uginają. Im bardziej jest ten punkt bliżej brzegu soczewki czy obiektywu tym większy jest kąt uginania się promieni świetlnych. W typie nieskończenie cienkiej soczewki pomijana jest jej grubość. W rezultacie takiego stanu rzeczy promienie padające na soczewkę beż względu na odległość od osi optycznej skupiają się w jednym punkcie. W przypadku gdy rzeczywista soczewka której powierzchnie są sferami ma skończoną długość wtedy może występować w niej aberracja sferyczna. Ponieważ ten rodzaj aberracji zależny jest od rozmiarów soczewki a także od materiału z którego układ optyczny jest zbudowany. Efektem tego rodzaju aberracji jest wyraźny spadek ostrości obrazu w całym polu widzenia. Aberracja należy do jednego z rodzajów aberracji optycznej. Ad3. Aberracja optyczna jest to wada pojedynczej soczewki lub obiektywu czy też zwierciadła niepłaskiego, która powoduje zniekształcenie uzyskanego obrazu, a w szczególności deformacji i zniekształceniu ostrości. Możliwe są także niepożądane zmiany chromatyczne. Ten rodzaj aberracji zmniejsza się zastosowując w miejsce pojedynczej soczewki zespołu kilku soczewek zbudowanych z różnych materiałów, gatunków szkła. Wady które zalicza się do aberracji: 1) aberracja chromatyczna lateralna 2) aberracja komatyczna 3) astygmatyzm 4) dystorsja 5) krzywizna pola Zalety aberracji: 1) flara 2) winietowanie |